در نشست رهبری جدید و پیشرفت ایران؛ چالشها و راهبردها مطرح شد:
اقتصاد رانتی و وابستگی به نفت دو مانع بزرگ پیشرفت کشورند
.JPG)
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علم و صنعت ایران، نخستین نشست از سلسله نشستهای «رهبری جدید و پیشرفت ایران؛ چالشها و راهبردها» با عنوان «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» به همت دانشگاه علم و صنعت ایران و با همکاری اندیشگاه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، روز دوشنبه ۲۵ خردادماه ۱۴۰۵، برگزار شد.
حجتالاسلام والمسلمین ذوعلم رئیس اندیشگاه بیانیه گام دوم، دکتر محمود مهرداد شکریه رئیس دانشگاه علم و صنعت ایران، دکتر محمدسعید جبلعاملی رئیس دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت دانشگاه علم و صنعت و حجتالاسلام والمسلمین میثم شریف اصفهانی، مسئول نهاد نمایندگی ولیفقیه در دانشگاه علم و صنعت ایران از مدعوین و سخنرانان این جلسه بودند.
در این نشست، محمود مهرداد شکریه، رئیس دانشگاه علم و صنعت ایران، با اشاره به برگزاری این سلسله نشستها با همکاری دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنهای، اظهار کرد: تصمیم داریم این نشستها را بهصورت مستمر برگزار کنیم.
ایشان پیشنهاد داد در کنار این برنامهها، اندیشکدهای در دانشگاه پایهگذاری شود تا در حوزه حکمرانی و مسائل کلان کشور به عنوان یک اتاق فکر ایفای نقش کند. وی ابراز امیدواری کرد که این موضوع با همکاری مسئولان و همکاران دانشگاه دنبال خواهد شد.
دکتر شکریه با اشاره به عنوان نشست افزود: درباره مفهوم پیشرفت، در فرهنگ اسلامی تعریف خاصی وجود دارد و در فرهنگ غرب نیز تعریف دیگری از آن ارائه شده است که بخشی از این تعاریف با یکدیگر همپوشانی دارند، اما در برخی موارد نیز تفاوتهای اساسی میان آنها مشاهده میشود.
رئیس دانشگاه علم و صنعت با طرح این پرسش که آیا پیشرفت صرفاً به معنای ساخت آسمانخراشها، پلها، سدها، شاهراهها، شهرهای پیشرفته، افزایش تولید ناخالص داخلی، رونق بورس و شاخصهای اقتصادی است، گفت: این موارد بخشی از پیشرفت هستند اما همه آن نیستند. در فرهنگ اسلامی، دنیا و آخرت پیوندی عمیق و ناگسستنی با یکدیگر دارند و دنیا مزرعه آخرت است. بنابراین پیشرفت اسلامی به معنای بیتوجهی به دنیا نیست، اما لذتها و دستاوردهای مادی را نیز تمام حقیقت پیشرفت نمیداند.وی ادامه داد: در اندیشه غربی، پیشرفت معمولاً به افزایش قدرت، ثروت و تسلط بر طبیعت تعبیر میشود و برای آن شاخصهایی نظیر تولید ناخالص ملی، رشد فناوری، قدرت نظامی و ذخایر مالی تعریف شده است. بر همین اساس نیز کشورها را به توسعهیافته، در حال توسعه و عقبمانده تقسیم میکنند. با این حال، تعریف اسلامی از پیشرفت تفاوتهای مهمی با این نگاه دارد.
دکتر شکریه با تشریح مؤلفههای پیشرفت در اسلام اظهار کرد:
نخستین ویژگی پیشرفت اسلامی، توحیدمحوری است. خداوند در همه عرصههای زندگی حاضر و ناظر است و باید در تمامی تصمیمگیریها و اقدامات مورد توجه قرار گیرد.
دومین ویژگی، جامعیت ابعاد پیشرفت است؛ به این معنا که پیشرفت تنها به اقتصاد محدود نمیشود بلکه ابعاد اخلاقی، عدالت، رفاه عمومی، رشد اقتصادی و بندگی خداوند را نیز در بر میگیرد.
وی سومین ویژگی را غایتمحوری دانست و گفت: در نگاه اسلامی، سعادت دنیوی و اخروی از یکدیگر جدا نیستند و باید بهصورت همزمان مورد توجه قرار گیرند.
چهارمین ویژگی، اخلاقمحوری است.اخلاق در مکتب اسلام هنجارهای موجود در جامعه و روابط بین افراد در جامعه را تنظیم میکند.
پنجمین ویژگی نیز عدالتبنیانی است؛ بهگونهای که در فرآیند توسعه، اقشار ضعیف و محروم جامعه نباید نادیده گرفته شوند.
ششمین ویژگی، استقلالطلبی و عزتخواهی است. ما حاضر نیستیم به هر قیمتی به توسعه دست پیدا کنیم. اگر قرار باشد پیشرفت به ازای از دست دادن استقلال و عزت کشور حاصل شود، چنین پیشرفتی مطلوب نخواهد بود.
هفتمین ویژگی نیز نوگرایی در چارچوب اصول و ارزشهاست. ما از نوگرایی استقبال میکنیم اما نوگراییای که منجر به تخریب اصول و مبانی مکتب مقدس اسلام شود، مورد پذیرش نیست.
وی با تأکید بر ضرورت ارزیابی عملکرد کشور بر اساس این شاخصها اظهار کرد: باید بررسی کنیم که آیا پس از انقلاب اسلامی، پیشرفت را بر همین مبنا تعریف کردهایم و آیا در نظام تصمیمگیری و حکمرانی خود این اصول را مدنظر قرار دادهایم یا خیر؟ کیفیت و کیمیت زندگی و کرامت انسانی باید در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرند و نباید از هم تفکیک شوند.
.JPG)
شکریه در ادامه به چالشهای پیش روی کشور اشاره کرد و گفت: یکی از مهمترین چالشهای ما ناکارآمدی برخی نهادهاست. باید بررسی شود که چگونه میتوان این نهادها را کارآمدتر کرد و این موضوع میتواند یکی از مأموریتهای اصلی اندیشکدههای تخصصی باشد.
وی همچنین با انتقاد از پیچیدگی و تعارض برخی قوانین کشور افزود: هنوز قوانینی وجود دارد که به دههها قبل بازمیگردد و با شرایط امروز کشور سازگار نیست. وجود قوانین متعدد، پیچیده و گاه متناقض، مانعی در مسیر توسعه و پیشرفت محسوب میشود و نیازمند بازنگری جدی است.
رئیس دانشگاه علم و صنعت وابستگی اقتصاد کشور به نفت را از دیگر چالشهای مهم برشمرد و تصریح کرد: تا زمانی که اقتصاد کشور به درآمدهای نفتی وابسته باشد، اصلاحات اساسی بهدرستی شکل نخواهد گرفت. باید از منابع نفت و گاز بهصورت صحیح، هوشمندانه و در راستای منافع ملی استفاده شود.
وی اقتصاد رانتی را از دیگر مشکلات ساختاری کشور دانست و گفت: اقتصاد ما در بخشهایی مبتنی بر رانت است و باید به سمت اقتصادی بهرهور و مولد حرکت کند. اصلاح این وضعیت یکی از ضرورتهای اصلی پیشرفت کشور به شمار میرود.
ایشان با اشاره به اهمیت سرمایه اجتماعی اظهار کرد: اعتماد عمومی و سرمایه اجتماعی از مهمترین سرمایههای کشور هستند. در مقاطعی شکافهایی در این حوزه به وجود آمده، اما باید برای حفظ و تقویت انسجام اجتماعی و اعتماد عمومی تلاش بیشتری صورت گیرد.
وی از دست دادن سرمایه انسانی و مهاجرت نخبگان را از دیگر چالشهای کشور عنوان کرد و گفت: تلاشهایی برای جذب نیروهای توانمند کشور به خارج از مرزها صورت میگیرد و باید با ایجاد بسترهای مناسب از مهاجرت نخبگان جلوگیری کرد. البته در برخی موارد درباره ابعاد مهاجرت بزرگنمایی نیز صورت میگیرد.
رئیس دانشگاه علم و صنعت ایران تحریمها را از دیگر موانع پیشرفت کشور دانست و افزود: تحریمها از ابتدای انقلاب تاکنون ادامه داشتهاند و تجربه نشان داده است که طرف مقابل صرفاً با توافق و امضای اسناد از فشارها دست برنمیدارد. از این رو باید با اتکا به ظرفیتهای داخلی و تقویت بنیه اقتصادی کشور با این چالشها مقابله کرد.
وی همچنین به مشکلات حوزه آب، انرژی و الگوی مصرف اشاره کرد و گفت: بخشی از مشکلات کشور ناشی از مصرف نادرست منابع و ضعف در مدیریت آنهاست. برای حل این مسائل به اصلاحات ساختاری و تحول در حکمرانی نهادی نیاز داریم.
دکتر شکریه با تأکید بر ضرورت سادهسازی قوانین، اصلاح ساختارهای اداری، تبدیل اقتصاد رانتی به اقتصاد بهرهور، بازسازی سرمایه اجتماعی و جلوگیری از مهاجرت نخبگان خاطرنشان کرد: دیپلماسی اقتصادی کشور نیز باید فعالتر و تهاجمیتر از گذشته باشد. همانگونه که جمهوری اسلامی ایران در عرصههای مختلف توانسته قدرت و توانمندی خود را به نمایش بگذارد، در حوزه اقتصاد نیز باید با رویکردی فعال، فرصتساز و اثرگذار عمل کند.
سه چالش کلان پیشروی توسعه ایران از علم تا سیاست
در ادامه نشست حجهالاسلامشریف مسئول نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه گفت: سه چالش اصلی پیشروی پیشرفت ایران شامل مسائل حوزه علم و فناوری، ضعف در سیاستگذاری کلان و نبود فهم مشترک در تصمیمگیریهای اساسی کشور است.
در این مراسم، دکتر محمدسعید جبلعاملی، دبیر نشست، با اشاره به تحولات اخیر کشور، اظهار داشت: برای رهبر معظم انقلاب اسلامی آرزوی سلامتی و توفیق روزافزون داریم. در مدت کوتاهی از آغاز دوره جدید رهبری، شاهد رخدادها و تحولات مهمی بودهایم که به اعتقاد بسیاری از مردم، دستاوردهای قابل توجهی برای جمهوری اسلامی ایران به همراه داشته است.
جبل عاملی با بیان اینکه این تحولات موجب افزایش توجه افکار عمومی به جایگاه رهبری شده است، افزود: امروز بسیاری از مردم که پیش از این شناخت مستقیمی از ایشان نداشتند، نسبت به شخصیت و رویکردهای ایشان علاقهمند شدهاند.
دبیر نشست با تأکید بر اینکه آثار و نتایج این تحولات در آینده بیش از پیش نمایان خواهد شد، گفت: معتقدیم برکات این دستاوردها در آینده نزدیک در سطح منطقه و جهان قابل مشاهده خواهد بود و زمینهساز تحولات مهمی خواهد شد.
.JPG)
جبلعاملی با اشاره به محورهای این سلسله نشستها اظهار کرد: به اعتقاد ما، اقتصاد مقاومتی در اندیشه بنیانگذار انقلاب اسلامی و در دیدگاه رهبر معظم انقلاب، مترادف با پیشرفت ایران است و باید در چارچوب شرایط و اقتضائات امروز کشور مورد بررسی قرار گیرد که البته در مسیر تحقق این هدف، چالشهای متعددی وجود دارد که نمیتوان از آنها چشمپوشی کرد.
جبلعاملی در پایان ابراز امیدواری کرد که طبق برنامهریزی انجام شده، نشست بعدی این سلسله نشستها با محوریت «حکمرانی دانشگاه» در پایان تیرماه برگزار شود.
در بخش پایانی اساتید صاحبنظر در ابعاد مختلف مرتبط با موضوع نشست، به ارائه رهیافتها و آخرین دستاوردهای پژوهشی خود در میزگرد تخصصی پرداختند که گزارش تفصیلی و تولیدات محتوایی این رویداد علمی به زودی منتشر شده و در اختیار علاقهمندان قرار خواهد گرفت.
|
